Project

WINDOW

Warmtevoorziening In Nederland Duurzamer door Ondergrondse Warmteopslag
Deze pagina is bijgewerkt op June 18, 2020
WINDOW: Warmtevoorziening In Nederland Duurzamer door Ondergrondse Warmteopslag
Startdatum
01/05/2019
Einddatum
30/09/2020
Label
Energie uit water en energie opslag middels water
Contact

Het WINDOW project richt zich op ondergrondse opslag van warmte. Toepassing van ondergrondse warmteopslag bij temperaturen hoger dan 40°C vindt echter nog zeer beperkt plaats in Nederland. In het WINDOW-programma willen we technische, juridische en bedrijfseconomische belemmeringen wegnemen, zodat ondergrondse warmteopslag in 2025 als bewezen techniek kan worden toegepast. Warmteopslag draagt bij aan kostenreductie in de warmtetransitie en zorgt voor een optimale benutting van duurzame warmtebronnen.

Ondergrondse warmteopslag.

In WINDOW fase 1 (2019/2020) worden voor vijf kansrijke locaties verkenningen uitgevoerd in samenwerking met alle deelnemende partijen (‘learning by doing’).

Ondergrondse warmteopslag: kans en uitdaging in de warmtetransitie

Opslag van warmte in de ondergrond is een belangrijke schakel in de warmtetransitie en is een van de goedkoopste vormen van energieopslag. Het is belangrijk dat warmte overschotten in de zomer (van geothermie, industriële restwarmte, zon of wind) kunnen worden opgeslagen en gebruikt in de winter.

Ondergrondse warmteopslag bij temperaturen hoger dan 40°C wordt echter nog zeer beperkt toegepast in Nederland. Er zijn belangrijke uitdagingen met betrekking tot de techniek, de effecten, de robuustheid van de business case en het bijbehorende juridische kader. Kennisontwikkeling, kennisdeling en ervaring zijn nodig voor een snellere en verantwoorde implementatie van ondergrondse warmteopslag in Nederland.

Door ondergrondse warmteopslag kunnen duurzame warmtebronnen zoals geothermie en restwarmte optimaal worden ingezet.

Ondergrondse warmteopslag verder ontwikkelen tot bewezen techniek

Doel van het WINDOW-programma is het wegnemen van technische, juridische en bedrijfseconomische belemmeringen en beter inzicht krijgen in de effecten voor het verantwoord kunnen toepassen van ondergrondse warmteopslag ten behoeve van de verduurzaming van de warmtevoorziening in Nederland. Dit doen we door verkenningen en (de voorbereiding van) demonstratieprojecten in Nederland te ondersteunen en daaruit opgedane kennis en ervaring te delen en te benutten bij het gezamenlijk ontwikkelen van generieke tools, in nauwe samenwerking met stakeholders en beleidsmakers. Einddoel is dat ondergrondse warmteopslag na 2025 als bewezen techniek kan worden toegepast. De resultaten dragen bij aan kostenreductie van collectieve systemen op systeemniveau en een optimale benutting van duurzame warmtebronnen.

Gefaseerde aanpak, ‘learning by doing’ met ondersteunend onderzoek

Het project bestaat uit 4 werkpakketen:

A. ‘Learning by doing’ van verkenning naar demonstratieproject
B. Generiek onderzoek Potentie & inpassing
C. Generiek onderzoek Techniek & effecten
D. Vergunningen/juridisch afwegingskader

Het WINDOW-project is ingedeeld in twee fases, alle werkpakketten lopen in beide fases door.

WINDOW fase 1 (2019/2020) is een TKI-project (TKI-Urban Energy, TKI-Nieuw Gas en TKI-Watertechnologie). In fase 1 zijn eerst vijf à zes kansrijke locaties geselecteerd op basis van 21 quick-scans. Vervolgens worden voor deze kansrijke locaties verkenningen uitgevoerd in samenwerking met alle deelnemende partijen (werkpakket A: ‘learning by doing’). De verkenningen zijn verspreid over Nederland en variëren in projectomvang, temperatuurniveau en geohydrologische situatie.

De werkpakketen B,C en D dragen bij aan de verkenning in werkpakket A en creëren tegelijk generieke inzichten. Onderdeel van dit generiek onderzoek is o.a.:

  • Schetsen van hoofdlijnen financiële kaders en systeemperspectief op nationale schaal.
  • ThermoGIS-HTO eerste versie en potentieel kaarten voor HTO in Nederland
  • Identificatie en prioritering van de belangrijkste kennis- en/of technieklacunes ten aanzien van brontechniek en waterbehandeling.
  • Inzicht in relaties tussen locatie-specifieke factoren en terugwinrendement
  • Literatuurstudie en identificatie van de belangrijkste kennis- en/of technieklacunes ten aanzien van microbiële en chemische effecten.
Logo WINDOW.

WINDOW fase 2 (2020/2023) wordt uitgevoerd binnen het innovatief duurzaam warmtecollectief ‘WarmingUP’. In fase 2 worden in werkpakket A (‘learning by doing’) twee ‘state of the art’ ontwerpen voor demonstratieprojecten uitgewerkt, inclusief afgeronde besluitvoorbereiding voor investeerders én bevoegd gezag. Het generieke onderzoek van werkpakketten B, C en D loopt in fase 2 verder door.

Het WINDOW-programma bouwt voort op de resultaten van recente studies op het gebied van ondergrondse warmteopslag, zoals onder andere de ontwikkeling van een HTO-systeem bij Koppert Cress, het Europese project HEATSTORE en het project Power-to-X (SPX). Kennis en ervaring vanuit bestaande warmteopslagsystemen en lopend onderzoek optimaal wordt benut in het WINDOW-onderzoek, en geen onderwerpen dubbel worden onderzocht.

Nieuwsbericht WarmingUP op KWR website dd 13 december 2019: Collectief WarmingUP werkt aan versnelling innovaties in warmteketen “Samenwerking in warmteketen voor betaalbare, duurzame warmte”

  • Samenwerking in warmteketen voor betaalbare, duurzame warmteBekijk
Deel op