De Blauwe Motor

Samen innovaties versnellen en opschalen

De Blauwe Motor richt zich op een structurele versterking van de watertechnologiesector in Nederland via een integraal programma waarmee innovaties worden versneld en opgeschaald. De benodigde watertechnologische kennis wordt uitgebreid en komt sneller tot impact dankzij meer integrale samenwerking van partijen in de keten en meer nadruk op waardecreatie, business en talent development en ondernemerschap. Dit leidt tot versnelde doorvoer van innovaties in de keten. De drinkwater- en afvalwatersector creëren gezamenlijke gezonde en circulaire oplossingen voor watergebruikers in binnen- en buitenland.

Uniek aan de samenwerking is dat het volledige onderzoeks- en innovatie ecosysteem rond watertechnologie – van onderzoek tot en met demonstratie – hand in hand gaat met full scale implementatie in waterinfrastructuur en de verdere marktontwikkeling en export.

Daarnaast wordt geïnvesteerd in verdere verbetering van kritische succesfactoren, zoals het wegnemen van barrières in maatschappelijke acceptatie, wet- en regelgeving en talent. De beoogde innovatiesprong is geen lineair, maar een cyclisch proces, waarbij opgedane kennis, ervaring en nieuwe ontwikkelingen worden gedeeld binnen de keten en lessen bij de implementatie weer leiden tot aanvullend onderzoek en innovatie.

De Blauwe Motor dient de volgende doelstellingen:

  • Economische groei: verdere ontwikkeling en (export)groei van de watertechnologie sector en van veel water verbruikende sectoren door middel van versnelde innovatie en uitrol van watertechnologie via een effectief werkend onderzoek-, demonstratie- en implementatieprogramma en -ecosysteem
  • Hoogwaardig voorzieningsniveau van water als economische en maatschappelijke randvoorwaarde: via keteninnovatie een watertransitie realiseren die zorgt voor voldoende schoon water en leveringszekerheid voor alle gebruikers (huishoudens, industrie, agro, natuur) en daarmee voor het zekerstellen van een essentiële voorwaarde in het vestigingsklimaat voor ondernemen en wonen
  • Water voor een gezonde leefomgeving: zorgen dat water geen bedreiging vormt voor de gezondheid van plant, dier en mens en juist een bijdrage levert aan biodiversiteit
  • Circulaire economie: water wordt zoveel mogelijk hergebruikt en uit afvalwater worden zoveel mogelijk materialen en energie teruggewonnen.

Van R&D naar markt

Het Groeiplan zet op deze wijze in op economische groei én zorgt tegelijkertijd voor het adresseren van de grote maatschappelijke uitdagingen rond waterbeschikbaarheid: de watertransitie. Nederland kan internationaal excelleren door in te zetten op watertechnologieontwikkeling die voldoet aan vijf voorwaardelijke principes: de technologie (1) kent een snelle en samenhangende ontwikkeling, (2) draagt bij aan waterneutrale oplossingen, (3) zorgt voor schoon water en is van zichzelf duurzaam, (4) heeft een circulaire benadering en (5) is intelligent te monitoren en te beheren.

Deze principes zullen gebruikt worden als toetsingskader voor de technologie die wordt ontwikkeld, gedemonstreerd en geïmplementeerd in de activiteiten binnen het Groeiplan.
Deze principes zullen gebruikt worden als toetsingskader voor de technologie die wordt ontwikkeld, gedemonstreerd en geïmplementeerd in de activiteiten binnen het Groeiplan.

Het Groeiplan omvat vier Programma’s en drie werkpakketten, plus de coördinatie van de uitvoering.

In Programma 1 ‘Enabling Watertech’ wordt in consortia van watertech bedrijven, publieke en private eindgebruikers met kennisinstellingen gericht gewerkt aan ontwikkeling van kennis en technologie om zo uiteindelijk technologische innovaties met impact te realiseren. In Programma 2 ‘Pilot & Demonstratie’ worden door consortia van bedrijven, kennisinstellingen en eindgebruikers grootschalige pilot- en demonstratieprojecten uitgevoerd, zodat innovatieve watertechnologie gevalideerd en gedemonstreerd kan worden in de richting van verdere implementatie. In Programma 3 ‘Full scale Implementatie’ wordt innovatieve watertechnologie daadwerkelijk geïmplementeerd. Deze implementatie vindt plaats in Oost-Nederland via (innovatieve) samenwerkingen tussen eindgebruikers, watertech bedrijven en kennisinstellingen. In Programma 4 ‘Entrepreneurship & Business Development’ wordt ondernemerschap gestimuleerd en internationalisering (versterken export) gefaciliteerd.

Deze vier programma’s worden ondersteund vanuit geïntegreerde werkpakketten die ieder bijdragen aan een kritische succesfactor van onderzoek & innovatie, implementatie en economische groei. De maatschappelijke acceptatie en potentiële effecten van watertechnologische innovatie wordt onderzocht en gestimuleerd vanuit het Werkpakket A ‘Oplossen barrières in maatschappelijke acceptatie, vergroten waarde en impact’. Om vraag en aanbod van innovaties samen te brengen en eventuele barrières weg te nemen wordt in Werkpakket B ‘Oplossen barrières in wet- en regelgeving en stimulerend beleid’ gewerkt aan een stimulerende beleids- en aanbestedingsomgeving. Voor de groei en de ontwikkeling van de watertechsector is het verbinden van mensen aan de sector van groot belang en daarom wordt in Werkpakket C ‘Versterken arbeidspotentieel watertechnologie’ ingezet op het motiveren en opleiden van bekwame mensen op alle niveaus en op het bewustmaken en betrekken van de burger en toekomstig talent. Tot slot is een goede onderlinge afstemming en zichtbaarheid van het Groeiplan Watertechnologie van cruciaal belang via het Werkpakket D ‘Coördinatie & Communicatie’.

Unieke samenwerking

De Blauwe Motor is een unieke samenwerking van een groot aantal partijen in de gehele waterketen: onderzoeksinstellingen, waterschappen, drinkwaterbedrijven, kennisinstellingen, regionale ontwikkelingsmaatschappijen, provincies en gemeenten, ngo’s en bedrijven, waarvan een groot deel uit het mkb.

Trekkende partners zijn:

  • Wetsus – Wetsus, European centre of excellence for sustainable water technology, is een faciliterend intermediair voor trendsettende kennisontwikkeling. Wetsus creëert een unieke omgeving en strategische samenwerking voor de ontwikkeling van rendabele en duurzame waterbehandelingstechnologie van topniveau. De inspirerende en multidisciplinaire samenwerking tussen meer dan 100 bedrijven en 23 universiteiten en kennisinstellingen uit heel Europa leidt tot innovaties die een belangrijke bijdrage leveren aan de oplossing van de wereldwijde waterproblematiek.
  • KWR – KWR genereert kennis om de watersector in staat te stellen water-wise te opereren in onze verstedelijkte samenleving. Bij KWR voelen we een professionele en maatschappelijke verantwoordelijkheid voor de kwaliteit van water. Onze wetenschappelijke bevindingen en de praktische innovaties die daaruit voortvloeien, dragen wereldwijd bij aan een duurzame beschikbaarheid van water in de stedelijke waterketen.
  • STOWA – STOWA is het kenniscentrum van de regionale waterbeheerders (veelal de waterschappen) in Nederland. STOWA ontwikkelt, vergaart, verspreidt en implementeert toegepaste kennis die de waterbeheerders nodig hebben om de opgaven waar zij in hun werk voor staan, goed uit te voeren. Deze kennis kan liggen op toegepast technisch, natuurwetenschappelijk, bestuurlijk-juridisch of sociaalwetenschappelijk gebied.
  • Samenwerkende waterschappen Oost-Nederland: De vijf aan De Blauwe Motor deelnemende waterschappen in Oost-Nederland zijn Vechtstromen, Zuiderzeeland, Drents Overijsselse Delta, Rijn en IJssel en Vallei en Veluwe.
  • Water Alliance – De Water Alliance is een uniek samenwerkingsverband tussen de overheid, kennisinstellingen en het bedrijfsleven. De nadruk ligt op het bedrijfsleven in de innovatieve en duurzame watertechnologie die wereldwijd vermarkt kan worden. Samen met  Wetsus, het CEW en CIV Water vormt het een innovatieketen voor de watertechnologie op de WaterCampus in Leeuwarden.
  • TKI Watertechnologie – Met het TKI Watertechnologie slaan bedrijven, onderzoeksorganisaties en overheid de handen ineen om de beste kennis en innovaties in de watertechnologie te vertalen naar de praktijk. Het doel van TKI Watertechnologie is de ontwikkeling van kennis en innovatie op het gebied van watertechnologie te stimuleren, met efficiënte oplossingen in het vooruitzicht. Als resultaat vinden commerciële toepassingen zonder omwegen doeltreffend de markt, met lagere kosten voor maatschappelijke eindgebruikers.
  • Royal HaskoningDHV– Royal HaskoningDHV is al 140 jaar toonaangevend als ingenieursbureau, in advies en projectmanagement. Met hun expertise, partnerships en innovaties dragen ze bij aan een betere samenleving en maken zij de levens van grote groepen mensen wereldwijd gemakkelijker, gezonder en veiliger.
  • CEW– Het Centre of Expertise Water Technology (CEW) is hét kennis- en innovatiecentrum voor toegepast onderzoek en productontwikkeling op het gebied van watertechnologie. Het CEW bundelt expertise van onderwijs, onderzoek, overheden en ondernemingen. Wij zijn uw partner op het gebied van toegepast onderzoek, productontwikkeling en onderzoeksfaciliteiten.

Formele indieners De Blauwe Motor zijn Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en Ministerie van Economische Zaken en Klimaat.

Meer weten over De Blauwe Motor?

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Jantienne van der Meij (coördinator) j.vandermeij@watercampus.nl.

Actueel

01-04-2022 – In zuiden Brabant tijdelijk verbod gebruik grondwater voor beregenen grasland
Tot 1 juni mag in 3 zuidelijke regio’s van Brabant geen grondwater worden gebruikt om grasland en sportvelden te beregenen. De grondwaterstanden zijn daar onder de grenswaarde gezakt. Ook de wateraanvoer in de rivieren is laag; de waterstand in de Rijn is in tientallen jaren niet zo laag geweest voor deze periode van het jaar, schrijft Rijkswaterstaat (RWS).

30-3-2022 – Vitens: ‘Sorry, maar het water is op’
De beperkte beschikbaarheid van drinkwater in Twente remt economische ontwikkelingen. Drinkwaterbedrijf Vitens heeft vorige jaar enkele keren ‘nee’ moeten verkopen aan bedrijven die willen uitbreiden en daarvoor meer drinkwater nodig hebben.

30-3-2022 – Nederland kampt met nodeloze droogte: ons land is een vergiet met te veel gaten
We voeren al veertig jaar beleid en doen ook al veertig jaar steeds meer onderzoek. Maar rapporten en goede wil houden geen druppels tegen. Waarom leren we niet van periodes met droogte?

31-1-2022 – Van afvalwater naar gas naar waterstof
Minister Jetten heeft in aanwezigheid van Waterschap Drents Overijsselse Delta (WDODelta), provincie Overijssel en gemeente Zwolle en andere lokale partners de Smart Energy Hub op bedrijventerrein Hessenpoort in Zwolle symbolisch gestart. Een Smart Energy Hub is een slim lokaal energiesysteem waarmee het lokale energienet wordt ontlast en een heel bedrijventerrein energieneutraal kan worden. Flexibiliteit en slim kunnen schakelen tussen duurzame elektriciteit, gas (waaronder waterstof) en warmte staan hierbij centraal. Gelderland en Overijssel zijn samen met ontwikkelmaatschappij Oost-NL bezig dit in een programma voor Oost-Nederland te organiseren. Het is een uniek voorbeeld in Nederland hoe de energietransitie kan worden versneld.

19-1-2022 – Succesvolle pilot om microverontreiniging in water af te breken met UV
Waterbedrijven gebruiken UV-technologie om microverontreinigingen die worden aangetroffen in drinkwaterbronnen of effluent af te breken en daarmee onschadelijk te maken voor mens en milieu. In het project Vacuum UV kwamen wetenschap en bedrijfsleven tot een slim ontwerp tot stand om met oxidatieve processen microverontreinigingen in water af te breken, met een lager energieverbruik en minder chemicaliën.

6-1-2022 – Vitens roept Overijssel op ‘alles op alles’ te zetten om drinkwatertekort te helpen voorkomen
Drinkwaterbedrijf Vitens doet een dringende oproep aan de provincie Overijssel om ‘alles op alles te zetten’ om het huidige tekort aan drinkwaterbronnen op te lossen en het belang van drinkwatervoorziening voorop te stellen. Gedeputeerde Staten erkennen dat er een ‘mismatch is tussen vraag en aanbod’ en nodigen het drinkwaterbedrijf uit om op korte termijn naar een noodoplossing te zoeken.

5-1-2022 – Waterfabriek Wilp: nieuw zuiveringsconcept om zoetwatertekort tegen te gaan
Waterschap Vallei en Veluwe werkt aan Waterfabriek Wilp, een nieuw zuiveringsconcept waar kraakhelder water wordt gemaakt om het huidige en toekomstige zoetwatertekort tegen te gaan. Grondstoffen worden gewonnen zonder negatieve impact op de leefomgeving. Deze alles-in-één-zuivering wordt in samenwerking met vele partners gerealiseerd.

16-12-2021 – Strijd tegen droogte vraagt om structurele maatregelen
Kennisinstellingen, waaronder KWR, hebben in opdracht van de waterschappen en de provincies onderzoek gedaan naar droogte op de hoge zandgronden. De conclusie is dat structurele maatregelen nodig zijn, in zowel de inrichting van het watersysteem en het landelijk gebied, als in het watergebruik.

16-12-2021 – Nederlanders zijn weinig waterbewust
Voorjaar 2020, na een paar droge zomers, riep de watersector op tot een omslag in denken, tot de watertransitie. Hoe kan het dat wij Nederlanders, met zoveel kennis, zoveel moeite hebben met nieuwe uitdagingen, vraagt Jos Peters, adviseur bij Royal HaskoningDHV, zich af.

25-10-2021 – Drinkwatervoorziening uitbreiden wegens groei Amsterdam
De drinkwatervoorziening in Amsterdam bereikt binnen vijf tot tien jaar haar maximale capaciteit. Door de groeiende behoefte aan drinkwater in de stad en de toenemende druk op drinkwaterbronnen is de vraag straks groter dan het aanbod, aldus Waternet.

30-9-2021 – Wateroverlast en verzilting tegengaan met waterbank voor het Westland
Een waterbanksysteem kan een oplossing bieden voor wateroverlast en verzilting van de ondergrond in het Westland. Een waterbank maakt het mogelijk dat er voldoende overtollig regenwater in de ondergrond wordt geïnjecteerd om de zoetwatervoorraad aan te vullen. Dat is de belangrijke conclusie van het rapport COASTAR Waterbank Westland: droge voeten, voldoende gietwater.